Cezary Cieślak, znany polski analityk literatury indiańskiej, corocznie publikuje listę nowości czytelniczych dotyczących tubylczej Ameryki, które ukazały się między zlotami.
Zaprosiliśmy go do współpracy z naszym portalem – nie tylko do publikacji list nowości, ale również pisania recenzji i opinii dotyczącej tej literatury. Oto pierwsza lista.

redakcja

 

 

 

Lista nowości od XLIX (2025 r.) do L Zlotu PRPI (2026 r.)

 

Tubylcy na pierwszym planie:
  1. 50 dzikich gęsi. Pół wieku wspólnej drogi Polskiego Ruchu Przyjaciół Indian. Jubileuszowy album fotograficzny. 2026.
  2. Alboth, Anna. Talahongva, Patty. 2026. Szkoła pamięta, w: „Miesięcznik Znak.”
  3. Bourke, John G. 2026. Kampania apacka w Sierra Madre. Relacja z wyprawy pościgowej za wrogimi Apaczami Chiricahua wiosną 1883 roku.
  4. Carvajal, Gaspar de. 2025. Amazonka. Wyprawa Francisca de Orellany.
  5. Connelley, William, Elsey. 2025. Folklor Wyandotów.
  6. Cooper, James, Fenimore. 2025. Ostatni Mohikanin.
  7. Cuadros, Alex, Gdy sprzedaliśmy Oko Boga. Diamenty i śmierć w Amazonii.
  8. Cyganiewicz, Paweł. 2025. USA. Pueblo – ludzie z gliny i deszczu. „Kontynenty”.
  9. Dżurak Ewa, Piekarski Adam (red.), 2025. Nowe odkrywanie tubylczej Ameryki. Referaty Seminarium Antropologicznego:
  10. Beheler John/Mahed Wayanka, Power and Place: Being Dakota in America.
  11. Dżurak Ewa, Opowiadaczka z Puebla Laguna: o książce Leslie Marmon Silko.
  12. Kozłowski Marcin Jacek, Lekil kuxlejal: między mirażami a konstruowaniem „dobrego życia” w Chiapas.
  13. Palonka Radosław, Ciomek Katarzyna, Schaafsma Polly, Sztuka naskalna prekolumbijskiej kultury Pueblo w zespole osadniczym Castle Rock Pueblo, Canyons of the Ancients National Monument, Kolorado (USA).
  14. Piekarski Adam, Indianie pomiędzy dwoma światami. Refleksje z wystaw muzealnych w Stanach Zjednoczonych i Europie.
  15. Posern–Zieliński Aleksander, Znaczenie współczesnych elit tubylczych w procesie etnicznej emancypacji i kulturowej dekolonizacji. Refleksje z andyjskiej Ameryki Południowej.
  16. Sprenger Mirosław, Indygenizacja historii w czasach postkolonialnych. Na przykładzie Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej.
  17. Polskie nazewnictwo ludów tubylczych Ameryki Północnej.
  18. Grinnell, George, Bird. 2025. Paunisi. Bohaterowie i legendy.
  19. Howard, James H. (red.). 2026. Biały Byk. Lakocki wojownik, który zabił Custera. Jego zimowa kronika i piktograficzna opowieść.
  20. Kachlak, Dariusz Robert. 2026. Polski Ruch Przyjaciół Indian. Rzecz o ludziach z pasją.
  21. Kaganiec-Kamieńska, Anna. Bartosz Dondelewski. Ewa Stala (red). 2026. Między polityką a językiem. Polityki językowe w świecie hiszpańsko- i portugalskojęzycznym:
  22. Jodłowska, Elżbieta. Polityka językowa Peru z perspektywy działalności liderów lokalnych na przykładzie Regionalnej Akademii Języka Quechua w Ancash (Academia Regional de Quechua de Ancash).
  23. Krysińska-Kałużna, Magdalena. Jacórzyński, Witold. Polityka językowa Meksyku z perspektywy edukacji dwujęzycznej w dolinie Mezquital w Hidalgo.
  24. Medina, Mónica Marisel. Stala, Ewa. Polityki językowo-edukacyjne w północno-wschodniej Argentynie (NEA): sytuacja w prowincjach Chaco i Corrientes.
  25. Wojtylak, Katarzyna I. Polityki językowe i rewitalizacja języków rdzennych w Amazonii kolumbijskiej.
  26. Kimmerer, Robin Wall. 2026. Dary Ziemi. Czego przyroda uczy nas o wzajemności..
  27. Krueger, William Kent. 2025. Nasza czuła ziemia.
  28. Mączkowski, Krzysztof. Nowocień, Marek. 2025. Amerykańska polityka po indiańsku, w: ”Miesięcznik Dzikie Życie.”
  29. Sudak, Aleksander. 2026. Kiowowie. Pierwsi Wśród Plemion.
  30. Sweeney, Edwin R. 2026. Merejildo Grijalva i Apacze. Od indiańskiego jeńca do wojskowego zwiadowcy.
  31. Szczerbińska, Adelina. 2025. Duchy Kachina. „Kontynenty”.
  32. Świerk, Kacper. 2025. Szamanizm Indian Matsigenka z peruwiańskiej Amazonii. Ilustracja wybranych aspektów szamanizmu pewnego ludu tubylczego, w: „Etnografia. Praktyki, teorie, doświadczenia”.
  33. Townsed, Camilla. 2025. Piąte Słońce. Nowa historia Azteków.
  34. Wojtczak, Jarosław. 2026. Wojna Czerwonej Chmury 1866-1868.
  35. Wieter, Andriej. 2026. Sny o Szalonym Koniu.
  36. Żerkowski. Michał. 2025. Hallowellowska antropologia kultury odżibuejskiej wobec kategorii żywotności w anishinaabemowin, w: „Prace Etnograficzne”.
  37. Źrałka Jarosław. 2026. Majowie, na tropie wielkiej cywilizacji Ameryki Środkowej.

 

Tubylcy na drugim planie lub rozdziały im poświęcone:
  1. Gawrycki, Marcin Florian. 2025. Historia Ekwadoru.
  2. Gawrycki, Marcin Florian. 2025. Historia Minas Gerais.
  3. Gawrycki, Marcin Florian. 2025. Historia Panamy.
  4. Gawrycki, Marcin Florian. 2025. Historia Potosí.
  5. Gawrycki, Marcin, Florian. 2025. Historia hiszpańskiego Pacyfiku. T.1. Ameryka i epoka odkryć.
  6. Hanson, Victor Davis. 2026. Koniec wszystkiego. Jak wojna prowadzi do zniszczenia.
  7. Harris, Malcolm. 2026. Palo Alto. Historia Kalifornii, mit Doliny Krzemowej i technokapitalizmu.
  8. Jacobsen, Rowan. 2026. Dzikie kakao. Wyprawa do źródeł czekolady.
  9. Łukaszewicz, Michał. 2026. Międzyświaty. Z nurtem rzek przez bezludzia Kanady.
  10. Stuła Bartosz, 2025. Narracje historyczne w komiksach amerykańskich i latynoamerykańskich XX i XXI wieku.
  11. Szkatuła, Michał. 2025. Kurp w Paragwaju. Ojciec Jan Krajza, werbista u Indian Ava Guarani. Misja trwa.
  12. Rastaszański, Michał. 2026. Queenston Heights 1812.
  13. Tondos, Paulina. 2026. Grenlandia. Ulotny duch Północy.
  14. White, Edward G. 2026. Historia prawa amerykańskiego. Krótkie wprowadzenie.

 

Tubylcy wspominani incydentalnie:
  1. Boyle, Rebecca. 2025. Księżyc. Jak zmienił naszą planetę, przewodził ewolucji i stworzył nas takimi, jakimi jesteśmy.
  2. Cabezas, Manuel Garcia. 2026. Alaska, la dernière frontière de ĽEmpire Espagnol, w: Ciesielski Tomasz, Sawicki Mariusz (red.), 2026: Defence of Borders in Military History/Défense des frontières dans l’histoire militaire.
  3. Chernow Ron. 2026. Człowiek, który wymyślił Amerykę. George Washington i narodziny nowego świata.
  4. Davidson, James West. 2025: Krótka historia USA.
  5. Hołdys, Andrzej. 2026. Przygody nazw geograficznych, w: „Wiedza i życie.”
  6. Kempiński, Tomasz. 2025. Arkady Fiedler. Czarodziej pióra.
  7. Kamen, Henry. 2025. Inkwizycja hiszpańska.
  8. Kucharczyk, Grzegorz. 2025. Histeria i pogarda. Antypolonizm w Republice Weimarskiej.
  9. Kurpianowicz, Dominika. 2025. Argentyna. Kraj, który śni wielkie sny. Oblicza świata.
  10. Lada, Wojciech. 2026. Za chlebem. Polscy chłopi w poszukiwaniu ziemi obiecanej.
  11. Linebaugh, Peter. Rediker, Marcus. 2025. Wielogłowa hydra. Żeglarze, niewolnicy, pospólstwo i ukryta historia rewolucyjnego Atlantyku.
  12. Niemcewicz, Julian Ursyn. 2025. Pamiętniki z lat 1804-1807.
  13. Olender Piotr, 2026: Działania floty podczas wojny paragwajskiej 1864–1870.
  14. Roncagliolo, Santiago. 2025. Czwarty miecz. Historia Abimaela Guzmána i Świetlistego Szlaku.
  15. Rokiciński, Krzysztof. 2025. Historia walk na rzekach. Tom. 1. Od początków do 1914 roku.
  16. Roszkowski Wojciech, 2026. Siła i wolność. 250 lat Stanów Zjednoczonych Ameryki.
  17. Suchacki, Marcin. 2026. Od Teziutlánu do Ciudad de México (1865-1867). Austriackie oddziały ochotnicze w Meksyku.
  18. Wojtczak Jarosław, 2026. Król flibustierów. Walker – niespokojny duch Ameryki.

 

Komiks:
  1. Blengino Luca, Goy David (scenariusz), Giner-Belmonte Antione (rysunki), Ameur Farid (konsultacje historyczne), 2026: Prawdziwa historia Dzikiego Zachodu. Little Big Horn/Corteggiani Francois (scenariusz), Andrade Gabriel (rysunki), Ameur Farid (konsultacje historyczne), Prawdziwa historia Dzikiego Zachodu – Wódz Józef, tłum. z franc. Jacek Bartecki.

 

Beletrystyka:
  1. Aimard, Gustave. 2025: Szczere Serce. Tom I z cyklu „Traperzy z Arkansasu”.
  2. Aimard, Gustave. 2025. Przygraniczni grabieżcy. Tom II z cyklu „Traperzy z Arkansasu”.
  3. Aimard, Gustave. 2025. Biały łowca skalpów. Tom IV z cyklu „Traperzy z Arkansasu”.
  4. Banita A. M., 2026: Popas nad Missouri, Dom Banity, Puszczykowo.
  5. Cardozo, Nat 2025. Rdzenne.
  6. Erdrich Louise, 2026: Okrągły dom, tłum. ang. Agnieszka Walulik, ArtRage, Warszawa.
  7. Hyjek, Marek. 2025. Śpiewający Bizon pod wawelskim wzgórzem. Wielichowo: TIPI.
  8. May Karol, 2025: Tajemne posłannictwo. Część III. Zwycięstwo mścicieli.
  9. May Karol, 2025: Zakończenie. Część III. Zwycięstwo mścicieli.
  10. Mcmurtry Larry. 2025. Księżyc Komanczów.
  11. Mikołajczyk, Kornel. 2025. Indiańskie lato. To nie jest kraj dla dzikich ludzi.
  12. Pelczar, Jacek. 2025. Ta przeklęta Ameryka.
  13. Williams John Edward, 2026. Butcher’s Crossing.
  14. Wollny Mariusz. 2025. Krew Inków. Rzecz o awanturnikach końca XVIII wieku. III wydanie.

 

Artykuły on-line
  1. Hlebowicz Bartosz:
  • a )Najważniejsze święto Ameryki jest oparte na wyssanej z palca historii. GW.
  • b) Trump kończy długi spór o drogę w rezerwacie przyrody na Alasce. GW.
  • c) Trump i Indianie. Jak prezydent USA traktuje tubylczych Amerykanów. TP.
  • d) Indianie zakazują ICE wstępu do rezerwatów. „Nikt nie jest nielegalny na skradzionej ziemi”. GW.
  1. Górecki Daniel. Na co chorowali ludzie 1300 lat temu? Naukowcy właśnie to odkryli. Geekweek.
  2. Guzowska Paulina. Aktor z filmu „Tańczący z wilkami” skazany na dożywocie. W tle wykorzystywanie nieletnich. Onet
  3. Kulczycka Agata. „Będą po nim płakać Indianie”. Kacper Świerk nie pasował do polskiej nauki, należał do Amazonii. GW.
  4.  Makowiecki, Lech. 15 listopada 1916 r. zmarł Henryk Sienkiewicz. „OGNIEM I KOLTEM”, czyli Sienkiewicz na Dzikim Zachodzie. Wpolityce.
  5. Romanowski, Przemysław. 60 mln widzów w polskich kinach. „Avatar” nie ma szans, by go przebić. WP.
  6. Stasiński, Maciej. Jeśli Hiszpanie mają przepraszać Meksyk za konkwistę, to Włosi powinni się kajać za podboje starożytnego Rzymu. GW.
  7.  Mączkowski Krzysztof. Mniej znana twarz Costnera. Fabuła „Yellowstone” nie jest przypadkiem. Onet
  8. Zatyka Marcin. Rośnie populacja rdzennej ludności w Brazylii. Wybiera życie w mieście. PAP.

 

 

opr. Cezary Cieślak